جریان شناسی فکری حوزوی

چیستی روشنفکری دینی

 حجت الاسلام و المسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه با تاکید بر این نکته که عمده جریانات در جامعه ایران از نوع فکری، فرهنگی و سیاسی است، گفت: جریان شناسی زمانی کامل است که به تمام ابعاد یک جریان واقف باشیم.

وی با اشاره به جایگاه و عملکرد روحانیت در بحث روشنفکری افزود: حاکمیت عقلانیت اسلامی، اهمیت دادن و بهره گیری از میراث اسلامی، دغدغه داشتن نسبت به پرسش‌های جدید و فهمیدن دقیق آن در عصر مدرن و نیز دغدغه تولید و توسعه فلسفه‌های مضاف، فقه الاجتماع و نظام سازی از مهم‌ترین شاخصه‌های روشنفکری حوزوی است.

توجه به میراث شیعی و پاسخ به مسائل روز

 

روحانیت نواندیش به میراث شیعی توجه دارد و با نگاه به مسائل روز سعی دارد آن‌ها را رفع کند
امام‌جمعه موقت دزفول در ادامه گفت: امام خمینی(ره)، مقام معظم رهبری، شهید مطهری و بسیاری از روحانیون نامدار انقلاب اسلامی در زمره روشنفکران دینی هستند. روحانیت نواندیش به میراث شیعی توجه دارد و با نگاه به مسائل روز سعی دارد آن‌ها را رفع کند.

رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران بیان داشت: روشنفکری صرفاً نکات منفی در ذات خود ندارد و ما باید از برخی از محسنات آنان بهره‌مند شویم. روشنفکری دغدغه آشتی دادن علم مدرن با سنت را دارد و این مسائل از جمله نکات مثبت روشنفکری است. 

زندگی امروز ناگزیر از اتخاذ موضع در قبال جریان غرب است.

سخنران دیگر این همایش حجت الاسلام رهدار بود. وی گفت: جریان روشنفکری حوزه جریانی است که حاصل تلاقی جهان غرب و جامعه سنتی را بررسی می‌کند. جریان غرب، قابل اغماض نیست. زندگی امروز ناگزیر از اتخاذ موضع در قبال جریان غرب است؛ چون این جریان با کثرتش توانسته است در زندگی ما نمایان شود.

روشنفکری حوزوی، پدیده‌ای پساانقلابی است.

وی افزود: روشنفکری حوزوی، پدیده‌ای پساانقلابی است. روشنفکری حزب نیست بلکه رویکرد و روش است و امکان حضور در هر جریانی را دارد. جریان روشنفکری حوزوی جریانی است که زمان آن را غرب تعیین می‌کند و اگر تزلزلی در عالم غرب ایجاد شود، در روشنفکری حوزه نیز این تزلزل ایجاد خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: همه جریان‌های روشنفکری در حیات اجتماعی ما سهم و کارآمدی داشته‌اند، اما نباید این مطلب را فراموش کنیم و بیش از اندازه خود را درگیر نقد این جریان‌ها بکنیم؛ چون این غفلت، ضربۀ بیشتری به ما وارد می­کند.

ضرورت دیالوگ با دنیای غرب

 

یکی از رسالت­ های مهم روشنفکری حوزوی، ایجاد فضای دیالوگ با دنیای غرب است
حجت‌الاسلام رهدار، مسئول موسسه فتوح در ادامه گفت: یکی از رسالت­ های مهم روشنفکری حوزوی، ایجاد فضای دیالوگ با دنیای غرب است. روشنفکر دینی اگر چه پایگاه معرفتی در غرب دارد اما به دنبال پاسخ مسائل جامعه از متون دینی است. وی افزود: جریان روشنفکری دینی باید خود را در طول جریان‌های روشنفکری غربی قرار دهد و به‌این‌ترتیب سطح جریان‌شناسی خود را تکمیل کند. ضعف در مبانی فکری دینی و عدم باور افراد به جامعیت دین باعث سوق یافتن آنان به‌سوی التقاط در پاسخگویی می‌شود.

 

وی معتقد است که برخی از روشنفکران حوزوی در مقابله با جریان روشنفکری دچار انحراف و التقاط شده‌اند. این افراد اگرچه با تأمل بر قرآن برای خرافه‌زدایی تلاش می‌کنند ولی تعلقاتی به دیگر ادیان به‌ویژه فرقه وهابیت پیدا کرده‌اند. طیفی از روشنفکران حوزوی در مقابله با جریان روشنفکری غربی دچار التقاط شده‌اند و رفته‌رفته به نظریات غیر حوزوی، ضد دینی و غیر اصیل نزدیک می‌شوند.

تاریخ تطور جریان‌ها

 

 
در جریان روشنفکری باید تاریخ تطور مسئله را در نظر گرفت تا سبب کج‌فهمی مسائل نشود
دکتر رهدار در خصوص تاریخ شناسی جریانی گفت: در جریان روشنفکری باید تاریخ تطور مسئله را در نظر گرفت تا سبب کج‌فهمی مسائل نشود. وی افزود: سالم‌ترین و کم‌هزینه‌ترین اعضای جریان روشنفکری دینی کسانی هستند که ناکارآمدترند. برای رسیدن به روشنفکری سالم باید به ژرفای غرب وارد شد و مسائل داخلی آنها را شناخت. وی در ادامه این نکته را یادآوری کرد که برای رشد و پیشرفت تفکر نباید از دیدگاه‌ها و سوگیری‌های جریان روشنفکری غافل شویم.

 


 

 

 

/ 0 نظر / 16 بازدید